شده است و آن كتاب نيز يكى از منابع علوم ائمه‌ى طاهرين عليه السّلام به شمار مىرود . ولى بدين جهت ما آن را در اين بحث مطرح نكرديم كه در احاديث تصريح شده است به اين‌كه محتواى مصحف فاطمه عليها السّلام مربوط به اصول و فروع دين و احكام الهى نيست ، بلكه همان‌گونه كه اشاره شد ، مربوط به حقايق و اسرارى از جهان و آينده‌ى تاريخ - خصوصاً در مورد خاندان وحى و نبوت - است . چنان‌كه امام صادق عليه السّلام در مورد آن فرموده است : « ليس فيه شيء من الحلال و الحرام و لكن فيه علم ما يكون » « 1 » : مطلبى در مورد حلال و حرام در آن نيست ، ولى حوادث آينده در آن بيان شده است . كتاب ديگرى كه به‌عنوان سرچشمه‌ى علوم ائمّه‌ى اهل بيت عليهم السّلام در اختيار آنان بوده است كتاب جفر است كه حاوى علوم پيامبران پيشين و اوصياى آنان و آسمانى پيشين است . « 2 » ولى از مطالعه‌ى روايات به دست مىآيد كه مهم‌ترين كتابى كه مصدر و مرجع ائمه‌ى طاهرين عليه السّلام در بيان معارف و احكام الهى همان كتاب على عليه السّلام بوده است . باتوجّه به اين‌كه حديث مزبور در مقام بيان صفات امام به‌عنوان رهبر و مقتداى بشر است ، مقصود از اين‌كه او دانايى است كه نادانى در او راه ندارد ، دانايى در اين قلمرو است و هرگز مقصود اين نيست كه هيچ حقيقتى در جهان هستى از امام پنهان نيست ، زيرا احاديث متعددى از ائمه‌ى طاهرين عليهم السّلام روايت شده كه بيانگر اين است كه خداوند دوگونه علم دارد ، علمى مكنون كه فرشتگان و پيامبران آن را نمىدانند ،

--> ( 1 ) . اصول كافى : 1 / 240 ، كتاب الحجّة ، باب فيه ذكر الصحيفة و الجفر و الجامعة ، حديث 2 . ( 2 ) . همان ، حديث 1 ، 3 . در مورد ابواب علوم اهل بيت عليهم السّلام و كتاب‌هاى ويژه‌اى كه در اختيار آنان بوده است ، به بحار الانوار ، ج 26 ، ص 18 - 66 رجوع شود .